استفاده از هوش مصنوعی (AI) در فتوشاپ

اگر تا همین چند سال پیش در مورد ابزاری صحبت می‌کردیم که می‌تواند با چند کلمه، بخشی از تصویر شما را حذف کند، آن را گسترش دهد یا حتی آبجکت‌هایی که اصلاً وجود نداشته‌اند را به آن اضافه کند، احتمالاً آن را شبیه به یک فیلم علمی-تخیلی می‌دانستید. اما امروز، هوش مصنوعی (AI) این تخیل را به واقعیت تبدیل کرده و مستقیماً وارد قدرتمندترین نرم‌افزار ویرایش تصویر جهان، یعنی ادوبی فتوشاپ شده است.

به عنوان فردی که سال‌هاست در زمینه گرافیک و ICDL تدریس می‌کنم، شاهد بوده‌ام که چگونه ابزارهای جدید، فرآیندهای کاری را تغییر می‌دهند. اما هیچ‌کدام به اندازه ورود هوش مصنوعی مولد (Generative AI) به فتوشاپ، انقلابی و تاثیرگذار نبوده‌اند. این ابزارها فقط برای سرعت بخشیدن به کارها نیستند؛ آن‌ها اساساً نحوه تفکر ما در مورد خلاقیت و ویرایش تصویر را دگرگون کرده‌اند.

در این مقاله، قصد داریم به صورت عملی بررسی کنیم که هوش مصنوعی در فتوشاپ دقیقاً چیست، چه قابلیت‌هایی را ارائه می‌دهد و چگونه می‌توانید از آن‌ها برای حرفه‌ای‌تر کردن پروژه‌های خود استفاده کنید.

هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در فتوشاپ چیست؟

قبل از هر چیز، باید بدانیم وقتی از AI در فتوشاپ صحبت می‌کنیم، منظورمان چیست. بخش عمده‌ای از این قابلیت‌های جدید، توسط یک موتور هوش مصنوعی به نام Adobe Firefly پشتیبانی می‌شوند.

ادوبی، Firefly را به عنوان خانواده‌ای از مدل‌های هوش مصنوعی مولد خلاقانه معرفی می‌کند که برای تولید تصاویر و افکت‌های متنی ایمن (از نظر کپی‌رایت) طراحی شده‌اند. منبع: Adobe

برخلاف ابزارهای سنتی که صرفاً پیکسل‌های موجود را دستکاری می‌کردند (مانند ابزار Clone Stamp یا Healing Brush)، هوش مصنوعی مولد می‌تواند پیکسل‌های کاملاً جدیدی را بر اساس دستورات متنی (Prompts) یا تحلیل محتوای اطراف، تولید کند.

این فناوری به شما اجازه می‌دهد کارهایی را انجام دهید که قبلاً ساعت‌ها زمان می‌برد یا تقریباً غیرممکن بود.

مهم‌ترین قابلیت‌های هوش مصنوعی (AI) در فتوشاپ

این مجموعه ابزارها بسیار گسترده هستند، اما چند مورد کلیدی وجود دارد که هر طراح یا حتی کاربر عادی باید با آن‌ها آشنا باشد:

۱. ابزار Generative Fill (پر کردن مولد)

این، ستاره اصلی قابلیت‌های AI در فتوشاپ است. Generative Fill به شما اجازه می‌دهد تا بخشی از تصویر را انتخاب کنید و سپس با یک دستور متنی ساده (به زبان انگلیسی) به فتوشاپ بگویید که آن بخش را با چه چیزی پر کند.

• کاربردها:
  • حذف سوژه‌های ناخواسته: به سادگی دور یک شخص یا شیء مزاحم در عکس را انتخاب کنید و بدون نوشتن هیچ دستوری، دکمه Generate را بزنید. هوش مصنوعی آن بخش را به شکلی طبیعی با پس‌زمینه پر می‌کند.
  • اضافه کردن آبجکت: می‌توانید بخشی از یک فضای خالی (مثلاً یک دریاچه خالی) را انتخاب کرده و با دستوری مانند "a small wooden boat" (یک قایق چوبی کوچک)، یک قایق واقعی و هماهنگ با نور و محیط به تصویر اضافه کنید.
  • تغییر لباس یا ظاهر: انتخاب کردن لباس یک سوژه و نوشتن "a red jacket" (یک ژاکت قرمز) می‌تواند به سرعت ظاهر سوژه را تغییر دهد.

مثال عملی: فرض کنید عکسی از یک ساحل خالی دارید.

1. با ابزار Lasso، بخشی از آب دریا را انتخاب کنید.
2. در نوار وظیفه (Task Bar) که ظاهر می‌شود، دستور "a dolphin jumping" (یک دلفین در حال پرش) را تایپ کنید.
3. روی Generate کلیک کنید.

فتوشاپ نه تنها دلفین را اضافه می‌کند، بلکه بازتاب نور و موج‌های آب اطراف آن را نیز متناسب با بقیه تصویر ایجاد می‌کند و معمولاً سه گزینه مختلف در پنل Properties به شما ارائه می‌دهد.

۲. ابزار Generative Expand (گسترش مولد)

چند بار برایتان پیش آمده که یک عکس پرتره (عمودی) عالی گرفته‌اید اما نیاز دارید آن را در یک بنر افقی استفاده کنید؟ قبلاً این کار کابوس طراحان بود.

Generative Expand به شما اجازه می‌دهد تا کادر تصویر (Canvas) را از هر طرفی که می‌خواهید بزرگ‌تر کنید. هوش مصنوعی به طور خودکار فضای خالی ایجاد شده را بر اساس محتوای موجود در تصویر، به شکلی کاملاً طبیعی پر می‌کند.

• کاربرد:
  • تبدیل عکس‌های عمودی به افقی (یا برعکس).
  • ایجاد فضای بیشتر در اطراف سوژه برای اضافه کردن متن یا لوگو.
  • اصلاح کادربندی‌هایی که بیش از حد بسته یا کراپ شده‌اند.

مثال عملی:

1. ابزار Crop (C) را انتخاب کنید.
2. کادر تصویر را از طرفین به بیرون بکشید تا فضای خالی ایجاد شود.
3. در نوار ابزار Crop، مطمئن شوید که گزینه "Generative Expand" فعال است و دکمه Enter یا تیک را بزنید.

فتوشاپ به طور خودکار ادامه کوهستان، آسمان و دشت را در فضاهای خالی تولید می‌کند، گویی که عکس اصلی از ابتدا عریض‌تر بوده است.

۳. فیلترهای عصبی (Neural Filters)

این فیلترها مجموعه‌ای از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی هستند که کارهای پیچیده روتوش و ویرایش را با چند کلیک ساده انجام می‌دهند. برای دسترسی به آن‌ها از منوی Filter > Neural Filters اقدام کنید.

• مهم‌ترین فیلترها:
  • Skin Smoothing: برای روتوش سریع و طبیعی پوست در عکس‌های پرتره.
  • Colorize: به طور هوشمند عکس‌های سیاه و سفید قدیمی شما را رنگی می‌کند.
  • Style Transfer: استایل گرافیکی یک نقاشی یا طرح معروف را به عکس شما منتقل می‌کند.
  • Smart Portrait: به شما اجازه می‌دهد سن سوژه، جهت نگاه، میزان لبخند و حتی ضخامت موها را تغییر دهید!

۴. ابزارهای انتخاب هوشمند (Smart Selection)

اگرچه این ابزارها قدیمی‌تر هستند، اما موتور هوش مصنوعی آن‌ها (Adobe Sensei) روز به روز قوی‌تر می‌شود.

• Select Subject: با یک کلیک، سوژه اصلی (انسان، حیوان یا شیء) را از پس‌زمینه جدا می‌کند.
• Object Selection Tool: به شما اجازه می‌دهد تا با کشیدن یک کادر ساده دور هر چیزی، آن را به دقت انتخاب کنید.

از تجربه من به عنوان مدرس گرافیک، تسلط بر همین ابزارهای انتخاب، نیمی از زمان یک پروژه پیچیده فتومونتاژ را ذخیره می‌کند.

چالش‌ها و نکات مهم در استفاده از AI

با وجود تمام این قابلیت‌های شگفت‌انگیز، استفاده از هوش مصنوعی در فتوشاپ همیشه بی‌نقص نیست:

1. نیاز به اینترنت: تقریباً تمام قابلیت‌های Generative (مانند Fill و Expand) برای پردازش نیاز به اتصال اینترنت فعال دارند، زیرا محاسبات در سرورهای ادوبی انجام می‌شود.
2. درک دستورات (Prompts): در حال حاضر (اواخر 2024)، این ابزارها بهترین نتیجه را با دستورات متنی انگلیسی دریافت می‌کنند.
3. محدودیت‌های واقع‌گرایی: هوش مصنوعی گاهی در تولید جزئیات پیچیده مانند انگشتان دست یا متن‌های خوانا دچار مشکل می‌شود.
4. اخلاق و کپی‌رایت: ادوبی Firefly را طوری آموزش داده که از تصاویر دارای کپی‌رایت استفاده نکند و محتوای ایمن تولید کند. با این حال، استفاده اخلاقی از این ابزار (مثلاً برای تولید تصاویر جعلی) کاملاً بر عهده کاربر است.

همانطور که اسکات بلسکی (Scott Belsky)، مدیر ارشد محصولات ادوبی می‌گوید: «هوش مصنوعی مولد، کمک‌خلبان خلاق جدیدی برای طراحان است که به آن‌ها اجازه می‌دهد سریع‌تر کاوش کنند، ایده‌پردازی کنند و بدون محدودیت خلق کنند.» منبع: Adobe Blog

نتیجه‌ گیری : هوش مصنوعی، یک همکار خلاق است نه جایگزین

ورود هوش مصنوعی به فتوشاپ، به معنای پایان کار طراحان گرافیک نیست؛ بلکه به معنای آغاز یک دوره جدید است. ابزارهایی مانند Generative Fill و Neural Filters، کارهای خسته‌کننده و زمان‌بر را حذف می‌کنند و به ما (چه به عنوان مدرس و چه به عنوان طراح حرفه‌ای) اجازه می‌دهند تا زمان بیشتری را صرف بخش اصلی کار، یعنی «خلاقیت» و «ایده‌پردازی» کنیم.

یادگیری این ابزارها دیگر یک گزینه انتخابی نیست، بلکه برای باقی ماندن در بازار کار رقابتی امروز یک ضرورت است.